1.1 Doel en uitgangspunten
Het welstandsbeleid van de gemeente Stadskanaal is opgesteld vanuit de overtuiging dat de lokale overheid het belang van een aantrekkelijke gebouwde omgeving dient te behartigen. Daarbij maken gebouwen en andere bouwwerken samen een belangrijk deel uit van de dagelijkse leefomgeving van de bewoners van Stadskanaal. Dit betekent dat de verschijningsvorm van een bouwwerk geen zaak is van een eigenaar van het bouwwerk alleen; elke voorbijganger wordt ermee geconfronteerd, of hij nu wil of niet.
Het welstandstoezicht beweegt zich aldus op het grensvlak van private en collectieve belangen. Bij het opstellen van welstandsbeleid moet er een afweging worden gemaakt tussen individuele vrijheid en algemeen belang. De individuele vrijheid gaat daar tot waar een ander er last van heeft of tot waar het algemene belang er onder lijdt.
Een goed verzorgde, op het betreffende gebied afgestemde, omgeving kan de waarde van de onroerende zaken verhogen en versterkt zodoende het vestigingsklimaat.
Doel van het welstandsbeleid is het streven naar behoud van en het versterken van de beeldkwaliteit in het algemeen en die van beschermde dorpsgezichten in het bijzonder. Daarnaast dient het karakter van het landelijke gebied en het beeld van het Groningse landschap te worden gerespecteerd. Voor de historische kernen gaat het daarbij om het beschermen van de belangrijke karakteristieken en de zorg dat nieuwe ontwikkelingen daarop verantwoord aansluiten en daarop voortbouwen. Historisch besef en conservering van bestaande kwaliteiten hoeven vernieuwing niet in de weg te staan. Voor een levensvatbare toekomst van de gebouwde omgeving is het noodzakelijk dat creatieve ideeën ten aanzien van stedenbouw en architectuur binnen de conserverende houding worden toegelaten. Hierbij dient steeds de zorgvuldig bedachte relatie met het bestaande voor op te staan. Het beleid moet duidelijkheid voor de burgers voor de toekomst verschaffen, waarbij veel aandacht voor de communicatie over het nieuwe welstandsbeleid van belang is.
De welstandsnota moet voor verschillende doelgroepen hanteerbaar zijn, te weten burgers, architecten, bestuurders, ambtenaren en leden van de welstandcommissie. De welstandsnota is vooral een sturend en stimulerend hulpmiddel en niet een instrument om van alles te verbieden. Ontsieringen moeten worden tegengegaan en er mogen geen gebouwen ontstaan die afbreuk doen aan het karakter van de gebouwen of de bestaande omgeving. De welstandscriteria zijn afgeleid van de bestaande omgeving en de toekomstvisie en zijn duidelijk geformuleerd. Doel is dat een ieder de waardevolle karakteristieken van zijn eigen buurt kan herkennen. Bij het ontwerpen van nieuwe gebouwen of aanpassingen van bestaande bouwwerken moet daarmee rekening worden gehouden.
Door het opstellen van welstandsbeleid kan de gemeente een stimulerend, duidelijk en goed te handhaven welstandstoezicht inrichten en opdrachtgevers en ontwerpers in een vroegtijdig stadium informeren over de criteria die bij de welstandsbeoordeling van belang zijn.